
Ka OBAKENG MAJE
16 Diphalane 2026 – Mokhuduthamaga wa Lefapha la Tlhabololo ya Loago mono Bokone Bophirima, Sussana Dantjie, o kopile setšhaba go tlotla, go sireletsa le go amogela batho ba setšhaba sa LGBTIQ+, a gatelela gore ga go ope yo o tshwanetseng go sotliwa, go kobiwa kgotsa go patelediwa go tshela ka poifo ka ntlha ya gore ke mang. Dantjie o buile jaana ka nako ya puisano le maloko a setšhaba sa LGBTIQ+ kwa Ipelegeng Community Care Centre kwa Schweizer Reneke ka Labone. Bangwe ba maloko a LGBTQ+ ba abelane ka maitemogelo a a tshwenyang a go tlhaolwa, go betelelwa, go sotliwa, go kgaphelwa kwa thoko le mathata a go bona thuso le tshireletso.
“Ga go ope yo o tshwanetseng go sotliwa, go ganwa kgotsa go patelediwa go tshela ka poifo ka ntlha ya gore ke mang,” ga rialo Dantjie, a kopa gore go nne le maiteko a magolwane a go sireletsa ditshwanelo le seriti sa batho ba LGBTIQ+. Puisano eno e ne ya naya maloko a setšhaba sebaka sa go tlhagisa dingongorego tsa bone ka tsela e ba tshwarwang ka yone kwa magaeng, kwa dikolong, kwa dikerekeng le mo setšhabeng ka kakaretso.
Ba kopile gore go nne le ditsereganyo tse di nang le mosola go rarabolola dikgwetlho tse di amang pabalesego le boitekanelo jwa bone. Maloko a, a tlhagisitse matshwenyego ka go tlhaolwa ga bone mo mafelong a botlhe le go kgaphelwa kwa thoko ga batho ba ba nang le boitshupo jo bo farologaneng jwa bong ka ntlha ya manane a go kwadisa batho a a sa akaretseng boitshupo jwa bone.
Ba tlhalositse gape gore ka dinako dingwe maitemogelo a bone a tsenngwa mo dipegong tsa puso, mme go sa nne le puisano e e lekaneng le bone kgotsa diphetogo tse di bonalang mo maemong a bone.
Maloko a setšhaba a kopile gore ditirelo tsa boitekanelo jwa thobalano le jwa pelegi di tokafadiwe, go akaretsa go fitlhelela dikhondomo, didirisiwa tsa go sireletsa thobalano ya bomme le bomme (dental dams), dikhondomo tsa menwana le tshedimosetso e e tletseng ka boitekanelo jwa thobalano go thusa go thibela malwetse a a tshelanwang ka thobalano.
Ba kopile gape gore go nne le kamogelo e kgolwane mo ditheong tsa bodumedi, ba gatelela gore ba tshwanetse go kgona go obamela ka kgololesego kwa mafelong a bone a kobamelo ntle le poifo ya go tlhaolwa, go kgala kgotsa go ganwa.
Mongwe wa maloko a setšhaba sa LGBTIQ+, Seoketsi Mooketsi, o lebogile Dantjie ka go ipha nako ya go buisana le bone ka dikgang tse di amang matshelo a bone a letsatsi le letsatsi.
“Re leboga mokhuduthamaga ka go re naya sebaka sa go tlhagisa matshwenyego le ditlhobaelo tsa rona. Se se tlhagileng sentle mo puisanong eno ke dikgang tse di jaaka bonno jwa tshireletso, tlhaolele le tirisodikgoka ya bong e e dirwang kgatlhanong le rona.
“Ga go ope yo o tshwanelwang ke go sotliwa, go ganwa kgotsa go amogwa ditshwanelo tsa gagwe ka ntlha ya tshekamelo ya gagwe ya thobalano kgotsa boitshupo jwa gagwe jwa bong,” ga rialo Mooketsi.
Dantjie o rotloeditse maloko a setšhaba sa LGBTIQ+ go dirisa diphala go tlhagisa kotsi le go kopa thuso fa ba ikutlwa ba le mo kotsing, kgotsa ba iphitlhela ba le mo seemong se se sa babalesegang. O gateletse gape gore ditshwanelo tsa batho ba LGBTIQ+ di tshwanetse go sirelediwa go ya ka Molaotheo wa Rephaboliki ya Aforika Borwa, o o tlhomamisang tekatekano le tshireletso kgatlhanong le tlhaolele e e sa siamang.
Ka nako ya dipuisano, Lefapha la Merero ya Selegae le netefaleditse gore maloko a a LGBTQ+ a ka etela diofisi tsa lone go botsa ka ditsela tsa go fetola matshwao a bong mo ditlankeng tsa boitshupo le go dira dikopo tsa diphetogo tseo, go ya ka ditsamaiso tse di maleba, ntle le go tlhaolwa.
Tirelo ya Sepodisi sa Aforika Borwa (SAPS) e itsisitse bokopano gore go tlhomilwe diphaposi tse di diretsweng go thusa batswasetlhabelo, tse di nayang batho ba ba itemogetseng tirisodikgoka lefelo le le babalesegileng, la sephiri le le ba tshegetsang gore ba kgone go bega dikgetsi tsa tirisodikgoka.
Dantjie o rulaganyeditswe go tsweletsa dipuisano le dithapelo tse di malebana le tirisodikgoka e e ikaegileng ka bong le dipolao tsa basadi (GBVF) kwa dikgaolong tse dingwe mo kgweding ya Diphalane, e leng karolo ya lenaneo la gagwe la maemo a a kwa pele la Re thuse re go thuse ka nako ya Kgwedi ya Tlhabololo ya Loago.