Balemi ba rotloediwa go ikamanya le maemo a bosa mo tshimologong ya setlha sa go jala


Ka KEDIBONE MOLAETSI

28 Diphalane 2026 – Balemi mo porofenseng ya Bokone Bophirima ba rotloediwa go dirisa mekgwa ya temothuo e e tsweletseng pele le go ikamanya le diphetogo tsa maemo a bosa, fa Lefapha la Temothuo le Tlhabololo ya Metseselegae la Bokone Bophirima le tlhoma semmuso paka ya go jala.

Tiragalo eno, e e neng e tshwerwe kwa polaseng ya ga Lolwane kwa Ditsobotla ka fa tlase ga setlhogo se se reng: “Go nonofa ka go ikamanya le diphetogo – Go keteka thobo fa go ipaakanngwa go simolola paka e ntšha,” e ne e tlhomile mogopolo mo go tlameleng balemi ka kitso ya tiriso le tshedimosetso e e botlhokwa ya temothuo go ba thusa go ipaakanyetsa paka e ntšha, mo gare ga diphetogo tsa maemo a bosa le maemo a a fetogang a mmaraka.

Mokaedi wa Lefapha la Temothuo le Tlhabololo ya Metseselegae mono Bokone Bophirima, Bothoboile Pule are lenaneo le ne le akaretsa dipontsho tsa ditiro tsa temothuo le dipuisano tsa go abelana ka tshedimosetso e e amanang le tebelelo ya mmaraka wa temothuo, temothuo e e sireletsang mmu, tiragalo ya maemo a bosa ya El Niño le ponelopele ya maemo a bosa ya paka e e tlang. Pule are ditiragalo tseno di ne di ikaelela go thusa balemi go tokafatsa thulaganyo ya bone ya tlhagiso, go ipaakanyetsa dikgwetlho tse di ka bakwang ke diphetogo tsa maemo a bosa le go tsaya ditshwetso tse di nang le kitso malebana le tlhagiso le papatso ya dikuno tsa bone.

“Re gatelela botlhokwa jwa go ikamanya le diphetogo tsa maemo a bosa le go dirisa tshedimosetso e e ikanyegang ya temothuo go tsweletsa tlhagiso. Balemi ba tshwanetse go lemoga gore go nonofa go simolola ka go ipaakanya le go ikemisetsa go ikamanya le diphetogo.

“Fa re keteka thobo, gape re tshwanetse go leba kwa pele mme re itlame ka kitso le bokgoni jwa tiriso jo bo tlhokegang go lebana le diphetogo tsa maemo a bosa, go sireletsa metswedi ya rona le go tsweletsa tlhagiso,” Pule wa tlhalosa.

Pule are ka go dirisa mekgwa e e maleba ya temothuo le go bona tshedimosetso e e ikanyegang ya temothuo, re ka nonotsha tshireletsego ya dijo le go aga lekala la temothuo le le kgonang go itshokela dikgwetlho mo Bokone Bophirima. Pule are puisano ka temothuo e e sireletsang mmu, e ne ya tlhalosa mekgwa ya temothuo e e tshegetsang boitekanelo jwa mmu, e tokafatsang bokgoni jwa mmu jwa go boloka bongola le go rotloetsa tlhagiso ya nako e telele.

“Mekgwa eno e botlhokwa thata fa balemi ba ntse ba lebane le diphetogo tsa maemo a bosa tse di ka amang tlhagiso ya temothuo. Ditherisano ka El Niño le ponelopele ya maemo a bosa ya paka e e tlang le tsone di gateletse botlhokwa jwa go nna mo dinakong ka tshedimosetso ya maemo a bosa a a solofetsweng.

“Tshedimosetso ya maemo a bosa e e fitlhelelwang ka nako le kgakololo ya temothuo di ka thusa balemi go rulaganya nako ya go jala, go laola dikotsi le go tsaya ditshwetso tse di siameng mo dikgatong tsotlhe tsa tlhagiso,” ga rialo Pule.

Pule are lefapha le tlhalositse gore setlhogo sa paka ya go jala se gatelela botlhokwa jwa gore balemi ba se ka ba lebelela fela thobo ya ga jaana, mme ba ipaakanyetse le dipaka tse di latelang tsa tlhagiso. Pule are ka go amogela mekgwa ya temothuo e e akaretsang go ikamanya le maemo a bosa, balemi ba ka tokafatsa bokgoni jwa bone jwa go itshokela dikgwetlho tse di amanang le maemo a bosa, fa ka fa letlhakoreng le lengwe ba tsenya letsogo mo tlhabololong ya temothuo e e tswelelang pele le mo tshireletsegong ya dijo mo porofenseng.

“Tiragalo eno gape e ne ya akaretsa dipontsho tsa tiriso ya thekenoloji le mekgwa ya temothuo, go akaretsa go gaswa ga dibolayamefero ka difofane le go lekalekanya metšhini ya go jala.

“Pontsho ya go lekalekanya metšhini ya go jala e ne ya tlamela balemi ka kitso ya tiriso ya go tlhoma le go baakanya metšhini eno ka tshwanelo, go netefatsa gore dipeo di bewa sentle mo mmung, gore go nne le dikgala tse di maleba fa gare ga dipeo le gore dijalo di simolole go gola sentle,” ga rialo Pule.

Pule are fa go ntse jalo, pontsho ya go gaswa ga dibolayamefero ka difofane e ne ya bontsha mekgwa e e ka thusang balemi go laola mefero ka tshwanelo mo pakeng ya go jala. Are lefapha le rotloeditse balemi go dirisa ditirelo tse di leng teng tsa kgakololo ya temothuo, go nna ba sala morago tshedimosetso ya maemo a bosa a paka e e tlang le go amogela mekgwa e e maleba ya temothuo go tokafatsa tlhagiso le go netefatsa gore lekala la temothuo mo Bokone Bophirima le tswelela go nna le mosola mo nakong e telele.

“Balemi ba gakolotswe go dira gore go ipaakanya, go tsaya ditshwetso tse di ikaegileng ka tshedimosetso le go laola metswedi ya tlholego ka kelotlhoko e nne dilo tse di tlang pele fa ba simolola paka e ntšha ya go jala,” Pule wa tlhalosa.

taungdailynews@gmail.com